Thị Mầu Lên Chùa Suốt thập niên 90, con tôi, Duy Cường, đã giúp tôi rất đắc lực trong việc thử thách đưa ra một lối hoà âm rất Việt Nam cho loại nhạc đa điệu với những soạn phẩm như RONG CA, BẦY CHIM BỎ XỨ, THIỀN CA, TRƯỜNG CA HÀN MẶC TỬ, MINH HỌA TRUYỆN KIỀU ... mà trong những giai đoạn trước tôi chưa dám đụng tới. Bây giờ, vào mùa Thu 1998, sau khi về nước học hỏi về nhạc cổ truyền trong hai năm, Duy Cường đã trở về Mỹ với hầu hết các âm thanh của nhạc cụ dân tộc để cho vào máy điện toán và giúp tôi đi sâu hơn nữa vào những công trình âm nhạc mà tôi xin được phép được gọi là ''đại nhạc - grande musique'' để phân biệt với các loại nhạc đơn điệu của tôi trước kia.
Ái Vân thủ vai Thị Mầu rất hay
Khi hãng Thúy Nga lại nhờ tôi soạn một nhạc cảnh có tính chất dân tộc, một cái gì ''đắc địa'' để cho Ái Vân thi thố tài nghệ ca diễn... thì tôi đề nghị làm sống lại một màn CHÈO là màn THỊ MẦU LÊN CHÙA. Soạn phẩm này rất gần gũi với nội dung của vở Chèo Cổ nhưng có phần nào được ''tân nhạc hoá'' trong cả hai phương diện giai điệu và hòa điệu.
THỊ MẦU LÊN CHÙA MÀN NGOÀI
(Phạm Duy và Duy Cường phóng tác)
*
Thị Mầu ra, tay mang đồ lễ...Này chị em ơi... (Tiếng hậu trường : SAO ?) Thị Mầu nói: Các già lên chùa từ bao giờ nhỉ ? (Tiếng hậu trường : MƯỜI TƯ, RẰM)
Nay mười tư mai đã là rằm
Ðã là rằm
Ai muốn ăn oản y y
Thì năng lên chùa đấy chị em ơi...
Ấy thế mà Mầu tôi mang tiếng lẳng lơ MÀN TRONG - CẢNH CHÙA
Ðò đưa cấm gió tôi lên chùa
Tôi lên chùa từ ngày mười ba
Tôi lên chùa, tôi tôi thấy tiểu
Tiểu mười ba, thấy sư mười bốn
Tôi thấy vãi già, vãi già mười lăm...
Tôi, tôi muốn cho, cho một tháng
Có hai ngày rằm
Ðể, để tôi trước vào lễ Phật
Sau thăm vãi già.
Ấy a à à a a !
Ấy a à à a a !
Tiểu Kính Tâm đang quét sân chùa... Thị Mầu bưng lễ vào...Tôi Thị Mầu con gái Phú Ông Thị Mầu : A Di Ðà Phật, bạch nhà sư trong ấy cho chú tiểu ra nhận lễ. Ðể tôi còn về nào...
Mẹ cha tôi tôn kính một lòng
Tiền cùng gạo lên chùa tiến cúng...
Kính Tâm :A Di Ðà Phật Kính Tâm : A Di Ðà Phật, mời cô vào làm lễ !
Khấn nguyện thập phương
Kính trình tam bảo y y
Lòng người mộ đạo
Ðem của cúng dàng
Một nén cũng thơm
Một tiền cũng quý
Kể đâu vạn lễ
Cốt ở thành tâm
Phật Tổ giáng lâm
Quỷ thần chứng chiếu
A Di Ðà Phật...
Thị Mầu : Chị em ơi, người đâu đến tu chùa mà đẹp như sao băng thế nhỉ ?
Tiếng hậu trường : Ai lại khen chú tiểu đẹp như sao băng bao giờ ? Cô Mầu ơi !
Thị Mầu : Ðẹp thì người ta khen chứ sao...
Này chị em ơi... Kính Tâm :
(Tiếng hậu trường : SAO ?)
Người đâu đến ở chùa này
Mà cổ cao ba ngấn lông mày nét ngang
Thầy tiểu y y ơi
Ðến ở ấy mấy này
Thế mà chùa này
Người, người ở đâu
Ðến ý ở ấy mấy này
Ấy mà chùa này
Cổ y ý ý cao a thế mà này cổ ý cao ba ngấn ý
Ơi y a Ơi y a Ơi y
Ðể lông ừ mày chứ đôi lông mày nét ngang
Ấy mấy thầy tiểu ơi !
Niệm Nam Mô A Di Ðà Phật Tiếng hậu trường : Mầu ơi !
Niệm Nam Mô A Di Ðà Phật
Thị Mầu : Cái gì ?
Tiếng hậu trường : Nhà mày mất bò rồi đó !
Thị Mầu : Mất bò ý à ? Nhà ta còn ối trâu !Thị Mầu nhặt những quả táo rơi trên sân chùa, ném dỡn Kính Tâm :
Này thầy tiểu ơi ! Kính Tâm :
Thầy như táo rụng sân đình
Còn em như gái dở đi rình của chua...
Chứ thầy tiểu ơi !
Táo rụng ấy mấy đình thế mà sân đình
Thầy, thầy tiểu ơi !
Táo rụng ấy mấy đình ấy mà sân đình
Em ý như a thế mà này em như gái dở ơ ớ
Em đi tìm ối y a
Ối y để em đi tìm, chứ em đi tìm của chua
Ấy mấy thầy, thầy tiểu ơi !
Niệm Nam Mô A Di Ðà Phật Tiếng hậu trường : Mầu ơi ! Nhà mày có mấy chị em ?
Tôi niệm Nam Mô A Di Ðà Phật
Thị Mầu : Nhà tao có chín chị em
Tiếng hậu trường : Có ai như mày không ?
Thị Mầu : Chỉ có mình tao là chín chắn nhất nhà đấy !
Tiếng hậu trường : Ối dào ơi ! Sao mày dơ dáng thế !
Thị Mầu : Mặc xác tao !Thị Mầu nói với Kính Tâm : Thầy tiểu ơi ! Ăn với em miếng trầu nào...
Này thầy tiểu ơi ! Thị Mầu : Thầy tiểu ơi ! Ðể em gõ mõ cho nào...
Cau non em tiện chũm lòng đào
Mà trầu têm cánh phượng để thiếp trao cho chàng
Chứ thầy tiểu ơi !
Thị Mầu giằng tay Kính Tâm. Kính Tâm bỏ đi.
Thị Mầu ngó theo gọi : Thầy tiểu, thầy tiểu... Phải gió thầy tiểu. Người đâu thấy gái lại ù té chạy bao giờ. Mô với chả Phật !Thị Mầu nhìn thấy sách kinh còn đó :
A ! Tôi nghĩ ra rồi, kinh mõ chàng còn bỏ đó... Thế nào chàng cũng phải ra đây. Nhất định là tôi phải nắm cổ tay chú tiểu thì tôi mới chịu.Thị Mầu che quạt tìm chỗ ẩn náu.
Kính Tâm tay cần chổi ra, quét sân lia lịa như muốn xóa đi hình bóng Thị Mầu :
Ai đâu có thói đa tình Thị Mầu say sưa ra, rón rén tới túm cán chổi, giữ chịt Kính Tâm : Ðây rồi đừng hòng trốn em nữa nhé !
Duyên đâu tìm kẻ tu hành trao duyên
Tính sao đây cửa thiền oan trái
Người tủi năm tôi lại tủi mười
Ðành khóc thầm trong chuyện nực cười
Chứ ngay tôi, tôi biết làm sao được ?
Kính Tâm : Cô buông tôi ra để tôi quét chùa kẻo sư cụ người quở chết !
Thị Mầu : Quét chùa à ? Em bảo thật nhé :
Quét sao cho sách trần duyên Thị Mầu nắm cái chổi không ngờ Kính Tâm đã buông chổi ra và đi mất. Thị Mầu vừa giận, vừa thẹn, ném chổi theo...
Tu chi cho bận mầu thiền ai ơi !
Tuổi xanh sao vội chán đời ?
Thầy tiểu ! Thầy tiểu !
Thầy tiểu ơi Nói : Người ở gần sao không lấy lại cứ nhè người ở xa. Thôi thì ta ăn cỏ đồng ta. Tuy rằng cỏ dại nhưng mà cỏ tươi. Anh Nô vốn người chất phác. Ta về phen này chớ hòng thoát khỏi tay ta.
Muốn trồng cây cải cho xanh
Thài lài rau rệu tán thành bờ tre
Này chị em ơi tôi nói cho mà nghe...
Tiếng hậu trường : Này cô Mầu ! Lẳng lơ mặt dạn mày dầy. Ði đêm rồi cũng có ngày gặp ma !
Thị Mầu :
Lẳng ư lơ thì cũng chẳng mòn
Chính ư chuyên cũng chẳng sơn son để thờ...HẾT
NGƯỜI ÐẸP TRONG TRANH
THẰNG BỜM
TRÊN ÐỒI XUÂN
CHUM VÀNG
MỐI TÌNH SƠN NỮ